Mô hình tưới tiết kiệm cho lúa để thích nghi biến đổi khí hậu

Ứng dụng kỹ thuật tưới nước tiết kiệm cho lúa do dự án VnSAT triển khai, đang đem lại hiệu quả cao trong thời điểm biến đổi khí hậu gay gắt ở các tỉnh ĐBSCL.

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới

Nhiều năm qua, nông dân tỉnh An Giang được tập huấn để nắm vững kiến thức kỹ thuật tưới tiết kiệm nước trong canh tác lúa và từng bước áp dụng thành công, góp phần giảm chi phí tăng lợi nhuận.

Mô hình tưới tiết kiệm nước ngày càng được nhân rộng. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Vụ Đông Xuân 2019 – 2020, ông Trần Văn Tuấn, nông dân xã Bình Thành, huyện Thoại Sơn tham gia thí điểm trồng 4 công, áp dụng tưới tiết kiệm nước cho lúa và ứng dụng “1 phải 5 giảm” và “3 giảm 3 tăng” theo hướng dẫn của ngành nông nghiệp thông qua dự án phát triển nông nghiệp bền vững VnSAT An Giang.

Kết quả cho thấy việc áp dụng tưới tiết kiệm giúp quản lý tốt ở mặt sâu bệnh, tiết kiệm nguồn nước ngọt, lúa phát triển mạnh, nhẹ công chăm sóc… Đặc biệt hơn là giảm lượng phân bón 25-30% so với canh tác truyền thống. Trước đây trung bình chi phí cho vụ lúa ĐX thường tốn 1,4 – 1,5 triệu đồng/công, nhờ áp dụng mô hình mới này giảm còn 1,2-1,3 triệu đồng/công.

Đánh giá tính hiệu quả của mô hình, ông Tuấn tự hào nói, vụ ĐX vừa rồi sau khi thu hoạch 4 công ruộng, trừ hết chi phí còn lãi gần 7 triệu đồng, cao hơn so với ruộng bên cạnh canh tác theo truyền thống.

Theo ông Tuấn, thấy việc áp dụng mô hình tưới tiết kiệm nước cho lúa đem lại hiệu quả thiết thực, sang vụ Hè Thu năm nay ông mở rộng diện tích đất của gia đình để áp dụng kỹ thuật mới này. Hiện trà lúa được hơn một tháng tuổi, xanh tốt, đẻ nhánh khỏe. Không những vậy, ông còn vận động người thân trong gia đình và hàng xóm áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nhằm giảm giá thành đầu tư mà tăng hiệu quả sản xuất.

Ông Nguyễn Sĩ Lâm, Giám đốc Sở NN-PTNT An Giang, cho biết: Hiện tại và trong tương lai, nguồn nước hạ lưu các con sông ở ĐBSCL ngày càng ít, không đủ để cung cấp cho ruộng lúa trong suốt quá trình canh tác. Xâm nhập mặn ngày càng sâu vào đất liền. Về lâu dài, tác động của biến đổi khí hậu lên sản xuất nông nghiệp của tỉnh An Giang đã làm ảnh hưởng đến cây trồng, vật nuôi.

Tính đến hết năm 2019 VnSAT An Giang đã tập huấn 600 lớp về “3 giảm 3 tăng” và “1 phải 5 giảm” cho 22.000 lượt hộ nông dân, với tổng diện tích 27.500 ha. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Trước tình hình này, bên cạnh việc theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, thực hiện cơ cấu lại mùa vụ, chuyển đổi giống cây trồng, nạo vét kênh mương, ngành nông nghiệp tỉnh An Giang cùng nông dân bắt tay vào ứng dụng nhiều biện pháp canh tác lúa thông minh và sử dụng tiết kiệm nguồn nước tưới.

Theo ông Lâm, canh tác lúa để ruộng khô xen lẫn ngập nước một cách hợp lý thông qua dự án VnSAT hỗ trợ, có thể giúp người trồng lúa giảm lượng khí phát thải nhà kính từ 20 – 30% so với để ngập nước liên tục. Sự giảm này có giá trị rất lớn vì sản xuất lúa gạo đang phát thải khí metan chiếm đến 15 – 25% lượng khí metan toàn cầu. Tiếp theo là giảm lượng phân đạm vô cơ, để giảm phát thải oxit nitơ. Phân đạm vô cơ được thay bằng phân bón hữu cơ, sử dụng triệt để rơm rạ để làm phân bón. Việc này đem lại lợi ích kép, vì không còn tình trạng đốt rơm rạ nên giảm phát thải khí cacbonic. Chính vì vậy, việc canh tác lúa áp dụng kỹ thuật lúa tiết kiệm nước kết hợp với mô hình “1 phải 5 giảm” là hướng đi bền vững, thân thiện với môi trường.

Theo PGS.TS Dương Văn Chín, nguyên Phó Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, tưới nước tiết kiệm cho lúa là tiến bộ kỹ thuật có sự khác biệt cơ bản so với biện pháp tưới nước truyền thống. Trong kỹ thuật này mặt ruộng chỉ ngập nước trong từ 15 – 25% tổng thời gian chu kỳ sống của cây lúa. Với kỹ thuật tiết kiệm nước thì trong phần lớn thời gian, lượng nước tối đa trong đất là bão hòa 100% (các khoảng rỗng trong đất đều chứa nước nhưng không có nước ngập trên mặt ruộng).

Kỹ thuật tưới truyền thống là giữ liên tục một lớp nước mỏng trên mặt ruộng từ 70- 80% thời gian chu kỳ sống của cây lúa. Với cách tưới này thì giai đoạn hồi xanh sau khi cấy cần mực nước ngập từ 1-3 cm, giai đoạn đầu đến giữa đẻ nhánh (2-4 cm). Cuối đẻ nhánh thì tháo nước cạn ruộng trong vòng 5-7 ngày.

Nguồn nongnghiep.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *